Dilara Koçak

Kanun gereği 19 Temmuz 2009 itibariyle restoran, cafe ve lokantalarda sigara yasağı başlıyor. Belki bu durum sigara içenler için caydırıcı bir fırsat olur ve sigara bırakma kararlarını çabuklaştırır. Eğer kilo almaktan korktuğunuz için sigarayı bırakma konusunda çekinceleriniz varsa sizi biraz aydınlatmak isterim. Sigarayı bırakmaya hazırlanıyorsanız aynı anda veya bırakma hazırlığında iken bir beslenme uzmanından yardım alın, “önce sigarayı bırakayım kiloyu sonra veririm” diye düşünmeyin. Genellikle sigarayı bırakanlar ilk başta birkaç kilo alırlar. ABD’de yapılan bir araştırmaya göre, sigarayı bırakan erkeklerin yüzde 61’i, kadın-ların ise yüzde 51’i sigarayı bıraktıktan sonra bir - iki kilo almaktadır. Ancak sigarayı bırakanların yüzde 23’ü de kilo vermektedir, siz neden bu gruba dahil olmayasınız?

Bir diyetisyene gidin
“Önce zayıflayayım, sonra sigarayı bırakırım” fikri yerine beslenme alışkanlıklarını düzenleyip planlı bir süre sonunda da sigara bırakma kararını hayata geçirmek daha doğru bir yaklaşım olur. Sigara içimi başta ağız ve dudak kanseri olmak üzere birçok tümörün kaynağıdır. Sigara içmek kanser, yüksek kolesterol düzeyi, koroner arter hastalıklarına, solunum bozukluklarına ve osteoporoz riskinin artması gibi birçok hücrede hasara neden olur. Vitamin ve mineraller gibi temel besin öğelerinin emiliminin engellenmesine neden olur.
Türkiye’de her yıl yaklaşık 100 bin, dünyada ise 5 milyon kişinin sigaraya bağlı hastalıklardan öldüğü bildiriliyor, üstelik sigara içmemesine rağmen tütün dumanına maruz kalanlarda da ölüme yol açabiliyor. Üstelik tütün ürünlerinin hepsi nargile, puro, pipo vs için bu durum geçerli. Sigaranın içinde bulunan nikotin ve çok sayıda toksik madde, vücuttaki detoksifikasyona yani bedeninin kendini temizleme sistemine çok büyük bir zarar veriyor

Sigara içmek özellikle C vitamini alımında problemlere yol açar. Bildiğiniz gibi C vitamini vücudumuzun temel antioksidanlarındandır. Antioksidanlar birçok hastalığın önlenmesinde önemli rol oynar. Bu eksikliği ortadan kaldırabilmek için vücudunuz daha çok C vitaminine ihtiyaç duyar. Ama şunu bilmelisiniz ki hiçbir şey sigara içerek vücudunuza verdiğiniz zararı geri çeviremez.
Sigara dumanı bileşimindeki kimyasallar tüm doku ve organları dolaşabileceği gibi, tabii ki sindirim sistemimize de ulaşacak ve burada tahribatlara yol açacaklardır. Özellikle bileşimindeki oksidan maddeler, besinlerle dışarıdan aldığınız ve antioksidan dediğimiz bağışıklık sisteminizi güçlendiren vitaminlerin (C, E, A vitamini ve A vitamini ön maddesi olan beta karotenin) kanda ve serumdaki seviyelerini azaltır.

Sigara bırakırken kilo almamak için
- Sigarayı bırakmaya niyet eden kişi, önce beslenme alışkanlıklarını gözden geçirmek üzere bir beslenme ve diyet uzmanıyla görüşmelidir.
- Sigarayı bırakınca nikotin sebebiyle metabolik hızda azalma yaşanabilir, buna engel olmak için düzenli bir egzersiz programına başlanarak tedbirli olunmalıdır

- Sigarayı bırakıldığında kan şekerinizde düzensizlik oluşabilir ve canınız tatlı isteyebilir. Bunu önlemek için şekersiz çiklet çiğneyin, şeker ihtiyacınızı meyvelerden veya taze sıkılmış meyve sularından karşılayın. Ancak her 1 çay bardağı taze meyve suyu-nun yaklaşık 45 -50 kalori içerdiğini unutmayın bu sebeple maden suyu ile karıştırmak iyi bir çözüm olabilir.
- Sigarayı bıraktıktan sonra kafeinli içecekleri çok fazla içmeyin, genelde bu içecekler sigarayı hatırlatabilir diğer yandan sigara bırakılınca sinirlilik olabilir ve kafein bu huzursuzluğu artırabilir.

Çekirdek yerine salatalık yiyin
- Sigara birçok insan için yemek bitiş sinyalidir. Özellikle kalabalık ve sohbetli masalarda kişiler farkında olmadan ihtiyaçlarından fazla yemek yiyebilir. Kişi sigara içiyorsa karnı doyduğu anda bir sigara yakar ve böylece yemekten uzaklaşır. Sigarayı bırakınca ise bu alışkanlık ve beyne komut verme bir süre fazla yemek ile sonuçlanır. Bu gibi durumlarda diş fırçalamak veya naneli şeker kullanmak iyi bir çözümdür
- Nikotin metabolik hızı biraz artırır, bu sebeple sigara içmeyince aynı besinleri yemenize rağmen az kilo artışları olabilir.
- Kan şekeri düzensizlikleri oluşabilir bu da sürekli yeme ihtiyacı doğurur.
- Sigara bırakmanın yarattığı boşluk hissi genelde yemekle doldurulmaya çalışılır. En büyük tehlike avuç avuç kuruyemiş, çekirdek gibi yağlı gıdalar yemektir. Oysa salatalık, kereviz sapı, domates, meyve daha sağlıklı atıştırmalıkladır çünkü yağ içermezler ve düşük kalorilidir.

Sigarayı bıraktıktan sonra
- Tad alma duyusu artar, yiyeceklerin tad ve kokusu daha iyi hissedilir
- Sigara genelde iştahı kapar. Sigara bırakılınca iştah açılabilir.
- Genelde sigara yemeğin bitiş sinyalidir. Uzun sohbetlerin olduğu oramda kişi yemek yemeye sürekli devam edebilir ve eskiye oranla daha fazla yiyecek tüketir. Bu durumda diş fırçalamak veya naneli şeker ile yemeği sonlandırmak çözüm olabilir.