İngilizce'de artık resmi bir kelime var: 'frenemy'. Türkçeye çevirmeye çalışırsak 'arkadüşman' olabilir belki. İşte en yakınınızdaki tehlikeyi tanımanın ve zararlarından etkilenmemenin yolları...

Geçtiğimiz aylarda Merriam - Webster's sözlüğüne geçen 100 yeni İngilizce kelime açıklandı. Bunlardan bazıları tatilini evde geçirme anlayışını ifade eden 'staycation' veya internet televizyonunda her bir video bölümünün adı olan 'webisode' gibi kelimelerdi... Bizim dikkatimizi çeken bir diğer kelime de 'frenemy' oldu; yani birleşimden de anlaşılacağı üzere size dost gibi görünen, ama aslında düşmanınız olan kişi... 'Frenemy' aslında yeni bir kelime değil. 1977'de Jessica Mitford tarafından yazılan bir kitapta kullanılmış bir terim. Hatta kendisine daha sonra Sex and the City repliklerinde de rastlamışlığımız var.

Arkadaşınızın 'frenemy' olduğunu nasıl anlarsınız?
Frenemy'ler aslında ikiye ayırılabilir. Birinci grup size zaten kendini belli edenler, ikinci grup ise sessiz ve derinden ilerleyenler. Eğer yakın arkadaşınız sürekli olarak sizinle ilgili olumsuz şeyleri görüyor, dile getiriyorsa (örneğin buluştuğunuzda ilk söylediği şey sivilcelerinizle ilgiliyse) veya ona anlattığınız her özel şeyde size suçlu buluyorsa (örneğin sevgilinizle ayrıldığınızda sürekli olarak onun tarafını tuttuğunu belirtiyorsa) arkadaşınızın sizin için tehlike saçtığını görmek pek zor değil. Zaten çok da keyifli vakit geçiremeyeceğiniz bu arkadaşınızı hayatınızdan çıkarmanız; çıkarmaktan yana değilseniz de az görüştüğünüz ve özel meselelerinizi paylaşmadığınız biri haline dönüştürmeniz doğru olacaktır.

İkinci grup 'frenemy', yani sessiz ve derinden ilerleyenleri tespit etmek oldukça zordur. Çünkü bu tip arkadaşlar sizinle herşeyini konuşur - daha doğrusu konuşur gibi yapar -, gözlerinizin içine bakarak size dinler, güven kazanır; ve siz de bir anda kendinizi ona herşeyinizi anlatırken bulursunuz. Halbuki onunla paylaştığınız her sırrınız başkalarına anlatılmak veya ileride aleyhinize kullanılmak üzere 'frenemy'nin hafızasında yerini almıştır bile. Bu tip düşmanları sezmek çok zordur; bunu ancak ya önceden içgüdüsel olarak tespit edebilir, ya da başınıza bir olay geldikten sonra anlayabilirsiniz.

Kadınlarda daha çok rastlanıyor
Frenemy'nin kadınlarda daha çok görüldüğü ortaya çıkmış. Bunun birçok sebebi var tabi; ama en başı çeken muhtemelen kadınların herşeylerini birbirleriyle paylaşmalarından kaynaklanıyordur. Burada 'frenemy'nin yaptığı size dost gibi görünmek; sizinle ilgili birçok şeyi öğrendikten sonra bunları size karşı kullanmak üzere düşman konumuna geçmektir. Bir yerden sonra öyle bir raddeye gelecektir ki, yaşadığınız mutsuzluklardan veya yaptığınız hatalardan zevk almaya başlayacaktır.

Kadınlarda bu durumun görülmesinin bir diğer nedeni de, çoğunluklu olarak 'sessiz yarış' içerisinde olmalarıdır. Sizinle yarış içerisinde olan 'frenemy'ler kendilerini size zaten belli edeceklerdir. Çünkü sürekli olarak sizi taklit etmeye başlayacak, her sohbette kendilerini sizinle kıyaslayacak, başarılarınızdan rahatsızlık duyacaklardır.

Frenemy'den nasıl kurtulunur?
Arkadaşınızın yaratacağı tehlikeleri sezdiniz ve 'frenemy'yi tespit ettiniz. Peki onu hayatınızdan nasıl çıkaracaksınız? Eğer bu kişi sizin arkadaş grubunuza çoktan dahil olmuş biriyse, onu ani bir şekilde hayatınızdan çıkarmanız herşeyi daha beter edebilir. Unutmayın, onda sizin hakkınızda birçok bilgi, size karşı kullanacağı bir sürü şey var. Dolayısıyla onunla arkadaşlığınızı sürdürmeye devam edin; ama daha az görüşerek ve sadece yüzeysel konuları paylaşarak. Asla özel konularınızı anlatmadan, hedeflerinizi, planlarınızı onunla paylaşmadan, başkaları hakkındaki görüşlerinizi ona anlatmadan... Bu şekilde mesafeli bir ilişkiden kolay kolay sorun doğmayacaktır.

Siz siz olun, samimiyete kolay kolay kanmayın. Özel konularınızı paylaşmamaya özen gösterin. Gerek iş hayatınızda, gerek özel yaşamınızda 'frenemy'lere karşı gözünüzü dört açın.